تفیسرآیه32 :
(وَاِن کُلُّ لَمّاجَمیعٌ لَدَینامُحضَرون)
تفیسرالمیزان ج17ص105 :
بااینکه هیچ یک ازآنان نیست مگرآنکه همگی نزدماحاضرخواهندشد.وان کل لماجمیع لدینامحضرون: لفظ اِن دراینجاحرف نفی است وکلمه کل مبتداوتنوینش عوض ازمضاف الیه است وکلمه لما به معنای الااست وکلمه جمیع به معنای مجموع است ولدیناظرفی است متعلق به همان مجموع.وکلمه محضرون خبری است بعدازخبرکه همان جمیع باشدبعضی هم احتمال داده اندصفت جمیع باشدبه هرحال معنااین است که بدون استثناهمه شان دسته جمعی درروزقیامت برای حساب وجزانزدماحاضرخواهندشدبنابراین آیه شریفه درمعنای آیه ذلک یوم مجموع له الناس وذلک یوم مشهودمی باشد.
تفیسرنمونه ج18ص367 :
وهمه آنهاروزقیامت نزدماحاضرمی شوندومی فرماید همه آنهابدون استثنا درروزقیامت درنزدماحاضر می شوندیعنی این طورنیست که اگرهلاک شدندنتوانستندبه این جهان بازگردندمسئله تمام است نه مرگ درحقیقت اول کاراست نه پایان به زودی همگی درعرصه محشربرای حساب گردآوری شوندو بعدازآن مجازات دردناک الهی مجازاتی مستمروپیگیردرانتظارآنهاست آیاباحال جای آن نیست که ازوضع آنهاعبرت گیرندوخودرابه سرنوشت آنان مبتلانسازندوتافرصتی باقی مانده ازاین گرداب حولناک کنارآیند.آری اگرمرگ پایان همه چیزبودامکان داشت که بگویندآغازراحتی ماست ولی افسوس که چنین نیست وبه قول شاعر:
ولوانااذامتنا ترکنا
ولکنااذامتنابعثنا
ونسئل بعده عن کل شیء
لکان الموت راحه کل حی
اگربه هنگامی که می مردیم مارابه حال خود وامی گذاردندمرگ همه زندگان مایه راحتی بودولی هنگامی که ما می میریم باردیگر زنده می شویم وبعدازآن ازهمه چیزازماسؤال خواهدشد.
.............................................................................
تفسیرآیه33 :
(وَایة لَهُم ُالاَرضُ المَیتةُ اَحیَیناهاوَاَخرَجنامِنهاحَبّاًفَمِنهُ یَأکُلون)
تفسیرروض الجنان ج16ص148:
ودلیلی ایشان رااززمین مرده که مازنده کردیم آن راوبیرون آوردیم ازآنجادانه ازاومی خورند.
تفسیرمجمع البیان ج20ص395:
درزمین مرده که آن رابه وسیله باران زنده کردیم برای ایشان دلیلی است وازآن دانه ای بیرون آوردیم که ازآن می خورند. (وَایة لَهُم): یعنی نشانه ودلیل قاطع است برای ایشان برقدرت وتوانایی مابرروزرستاخیز.(الاَرضُ المَیتةُ اَحیَیناها): یعنی زمین خشک وبایری که گیاهی نمی رویاندمازنده گردانیم به سبب رویانیدن گیاه. (وَاَخرَجنامِنهاحَبّا)یعنی هردانه ای که موجب قوت وتغذیه آن هامی شودمانندگندم وجووبرنجوغیرآن هاازحبوبات ودانه ها. (فَمِنهُ یَأکُلون) یعنی پس ازبعضی دانه هامی خورند.
تفسیرمواهب علیه ج3ص534:
ونشانه ازنشانهای قدرت ماکافران راکه زمین مرده است یعنی خشک وبی گیاه که مابه سبب باران زنده گردانیدیم آنراوبیرون آوردیم ازاودرودنی مرادحبوب غاذیه است پس ازآن دانه می خورند.
درتفسیرانواردرخشان ج13ص373:
پس ازذکرقصه اصحاب قریه انطاکیه که درمقام تکذیب وانکاررسولان برآمدندوسپس پروردگارآنان راتهدیدبه عقوبت فرمودآیه درمقام توحیدافعالی خداونداست ازجمله آیات ونشانه آن است که درفصل بهارهرسال وفروباریدن باران زمین که درفصل زمستان مرداروخشک بوده باردیگربه آن نیروی حیات وجنبش درآمده ونیرویی به آنهادمیده می شودودرون آن حبوبات وهسته هاکه نهفته بودندبه حرکت وجنبش درآمده ودرنتیجه رشدونموآنهامرادخواروبارونیازهاوموادغذایی تأمین می شودمانندگندم، لوبیاوعدس.
.............................................................................
تفسیرآیه 34 :
(وَجَعَلنافیهامِنَ نَخیلٍ وَاَعنابٍ وَفَجَّرنافیهامِنَ العُیونِ)
درتفسیرالمیزان ج17ص125آمده است:
ودرآن باغ هانخل هاوانگورهاقراردادیم ودرآن چشمه هایی روان کردیم .راغب می گویدکلمه جنات به معنای هربستانی است که دارای درخت باشدوبادرختانش زمین رامستورکرده باشدوکلمه نخیل جمع نخل است که ازدرختان معروف است وکلمه اعناب جمع عنب است که هم بردرخت انگوراطلاق می شودوهم برمیوه آن. بازراغب درمعنای عیون گفته کلمه عین به معنی عضووجارحه است ولی این کلمه به عنوان استعاره به عنایات مختلفی درمعانی دیگراستعمال می شودالبته همه آن معنایی به وجهی ازوجوه درعضووجارحه هستندتاآنجاکه می گویدمنبع آب راهم به خاطرشباهتش به چشم به خاطرآبی که درآن هست عین می گویندوکلمه یتفجرون ازباب تفعیل ازمصدرتفجیرساخته شده وتفجیر درزمین به معنای شکافتن زمین به منظوربیرون کردن آب هاست.
درتفسیرنمونه ج18ص373آمده:
درآن باغ هایی ازنخل هاوانگورهاقراردادیم وچشمه هایی ازآن بیرون فرستادیم. آیه بعدتوضیح وتشریحی برآیه قبل است وچگونگی حیات زمین های مرده رابیان می کندومی فرماید مادرزمین باغ هایی ازنخل هاوانگورهاقراردادیم وچشمه هایی ازآن بیرون فرستادیم وجعلنافیهاجنات من نخیل واعناب وفجرنافیهامن العیون.درآیه گذشته سخن ازدانه هایی درمیان بودامادراینجاازمیوه های نیروبخش ومغذی سخن می گویدکه نمونه بارزوکامل آن خرماوانگوراست که هریک غذایی کامل محسوب می شودچنان که درگذشته نیزمشروحاًگفتیم. مطالعات دانشمندان نشان می دهدکه مخصوصاً این دومیوه دارای انواع ویتامین های لازم وموادمختلف حیاتی برای بدن است به علاوه این دومیوه درتمام فصول سال به صورت تازه وخشک قابل نگهداریواستفاده برای تغذیه است.اعناب جمع عنب ونخیل نیزچنان که راغب درمفردات می گویدجمع نخل است امابااین تفاوت که عنب معمولاًبه خود انگورگفته می شودوبه طورنادربه درخت انگورولی نخل اسم درخت است ومیوه آن رطب وتمر (خرمای تازه وخشک) نام دارد. بعضی معتقدنداین تفاوت تعبیرکه دریک جاسخن ازدرخت می گوید ودرجای دیگرازمیوه به خاطرآن است که درخت چنان که معروف است همه چیزش قابل استفاده است؛تنه آن،شاخه های آن وبرگ هایش همه مورداستفاده های مختلف می باشدومیوه اش سرآمدهمه آنهاست درحالی که درخت انگورمعمولاًبرای میوه اش رامصرف می کنندوساقه وشاخه وکنده آن مصرف زیادی ندارندواین که هردوبه صیغه جمع آمده اندممکن است اشاره به انواع مختلف این دومیوه بوده باشدچراکه هریک ازآن هاده هانوع داردباویزگی های مختلف وباب طبع همه وبرای همه ذائقه ها. این نکته نیزقابل توجه است که درآیه قبل تنهاتعبیربه احیای زمین های مرده شده بودکه در قرآن مجیدمعمولاًبانزول باران همراه است ولی دراین آیه سخن ازچشمه های آب جاری به میان آمده است زیرابرای بسیاری اززراعت هاآب باران تنهاکافی نیست درحالی که درختان میوه معمولاًنیازبه آب جاری دارند. فجرناازماده تفجیربه معنای ایجادشکاف وسیع است. ازآنجاکه چشمه هاباشکافته شدن زمین بیرون می آینداین تعبیردرموردبیرون آمدن چشمه اززمین به کاررفته است.
.............................................................................
تفسیرآیه35 :
(لِیَاکُلُوامِن ثَمَرهِ وَماعَمِلَتهُ اَیدیهِم اَفَلایَشکُرون)
تفسیراصلیب البیان ج11ص72 :
برای آنکه بخوریدازمیوه های آن وآنچه عمل می کنیداورادست های آنهاآیاپس ازاین شکرنمی کنند (لیأکلوامن ثمره)غرض وغایت این که این جنات نخیل واعناب راقراردادیم ولوفوایدبسیاری داردولی غرض اصلی استفاده ازمیوه آن است که خداوندبرای انسان قرارداده چنان چه می فرماید(خلق لکم مافی الارض جمیعاً) واین اسفاده خوراک شماعلت غایی خلقت اشجاراستکه گفتندعلت غایی درتصورمقدم است برعلت مادی وصوری، لکن دروجودموخراست وماعملته ایدیهم که ازاین خرماوانگورچه اندازه استفاده می شودازکشمش وشیره وسرکه وازبرگ وقامه وهسته آن وغیراینهاحتی ازفوائدبرای حیوانات(افلایشکرون) آیاپس ازاین همه نعمت معذلک شکرگزارنیستید؟گفتندشکرنعمت شرایطی دارد: اول اینکه بدانداین نعمت ازجانب خداست نه مثل طبیعی که مستندبه طبیعت می داند. ثانیاًاین که بدانداحدی قدرت نداردبراین که باران بفرستدیاحبه ای اززمین خارج کندیانخله واشجاربرویاند. ثالثاًبه ازاءهرنعمتی عملی انجام دهدهم شکرقلبی می خواهیم وهم شکرلسانی هم عملی وهمین شکرگزاری باعث زیادی نعمت می شودوکفران باعث سلب نعمت.( لئن شکرتم لازیدنکم ولئن کفرتم ان عذابی لشدید)ابراهیم7. بااینکه این نعمت هادرجنب سایرنعم الهی بسیارناچیزوکوچک است که نعم الهیه بسیاری داریم که می فرماید(وان تعدوانعمت الله لاتحصوها) ازنعمت وجوداعضاءبدن ونعمت عقل وسایرنعم الهیه عظیم ونعمت بزرگ ایمان ومعرفت به توحیدونبوت انبیاء وولایت وتصدیق قیامت وتوفیق به اعمال صالحه است.
.............................................................................
تفسیرآیه36 :
(سُبحانَ الّذی خَلَقَ الاَزواجَ کُلَّهامِمّاتُنبِتُ الاَرضُ وَمِن اَنفُسِهِم ومِمّالایَعلَمونَِِِ)
مجمع البیان ج20ص400 :
پاکست آن خدایی که تمام انواع واصناف موجودات رابیافریدچه ازگیاهانی که اززمین می رویاندوچه افرادی که ازنفس آدمی به هم می رسندوچه مصنوعاتی که مردم نمی دانند. آنگاه خدای سبحان خود راتنزیه نمودوبزرگی ذات مقدس دلالت می کندبه این که اوست آن خدایی که مستحق نهایت حمدو غایت شکراست پس گفت « سُبحانَ الّذی خَلَقَ الاَزواجَ کُلَّها »یعنی تنزیه وتعظیم ومبراست ازبدی مخصوص آن خدایی است آفرید صنف هاوشکل هاازچیزهارا. پس حیوان برشباهت وهم شکلی نربمانندماده است وهم چنین درختان خرماوحبوبات امثال همندوانجیروانگوروامثال آنهاهم شکلندو برای همین گفت (مماتنبت الارض) یعنی ازسایرروییدنی ها و(من انفسهم) یعنی آفریدازایشان فرزندان جفت پسران ودختران (وممالایعلمون) وازآنچه نمی دانندازچیزهایی که درشکم زمین وته دریاهاست پس آنهارامشاهده نمی کنندوخبرشان هم به ایشان نمی رسد.
© کپی رایت توسط : سایت امام زاده میرحیدرشاه نقنه (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .
وضعيت آنلاين ها :
اعضاي آنلاين:
